Önceliğimiz Maddî Yardım

İslam dini açısından muhtaç ailelere öncelikle maddi yardım yapılması, Kur'an-ı Kerim ve Sünnet'in açık hükümleriyle temellendirilen güçlü bir sorumluluktur. İslam, sosyal adaletin tesisini ve toplumda kimsenin temel ihtiyaçlardan mahrum kalmamasını esas alır.

Öncelikle Kur'an-ı Kerim'de malın, gerçek anlamda kişinin mutlak mülkü olmadığı; Allah'ın bir emaneti olduğu vurgulanır. Bu emanetin içinde, muhtaçların hak sahibi olduğu açıkça belirtilir: "Onların mallarında muhtaç ve yoksullar için bir hak vardır." (Zâriyât, 19). Bu ayet, maddi yardımın bir lütuf değil, yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olduğunu ortaya koyar. Dolayısıyla açlık, borç ve yoksulluk içindeki ailelere maddi destek sağlamak, dinî bir vecibenin ifasıdır.

Hz. Peygamber'in (s.a.v.) uygulamalarında da maddi yardımın önceliği nettir. Resûlullah, kendisine getirilen sadaka ve ganimet mallarını öncelikle ihtiyaç sahiplerinin geçimini temin etmek için kullanmış, aç ve muhtaç kimseleri doyurmayı imanın gereği olarak tanımlamıştır. "Komşusu açken tok yatan bizden değildir" hadisi, maddi ihtiyacın giderilmesini ahlaki ve imani bir zorunluluk olarak ortaya koyar.

Zekât ibadetinin farz kılınması da bu önceliğin en açık delilidir. Zekât, doğrudan maddi bir ibadet olup, fakirlerin ve miskinlerin geçimini sağlamayı hedefler. Kur'an'da zekâtın verileceği sınıflar sayılırken, fakirler ve yoksullar ilk sırada zikredilmiştir (Tevbe, 60). Bu sıralama, maddi yoksunluğun giderilmesinin dinî açıdan öncelikli olduğunu göstermektedir.

İslam'da kul hakkı kavramı da bu bağlamda önemlidir. Maddi imkânı olduğu hâlde muhtaçların ihtiyacını görmezden gelmek, toplumsal bir vebal doğurur. Açlık ve yoksulluk, kişiyi harama sürükleyebilecek ağır bir imtihandır. Bu nedenle maddi yardım, sadece merhamet değil; toplumun manevî yapısını koruyan bir tedbirdir.

Sonuç olarak dinî açıdan bakıldığında, muhtaç ailelere öncelikle maddi yardım yapılması; farz olan zekâtın ruhuna, sadaka anlayışına, kardeşlik hukukuna ve insan onuruna uygun bir davranıştır. Maddi ihtiyaç giderilmeden yapılan nasihat, eğitim veya yönlendirme eksik kalır. İslam, önce açlığı gidermeyi, sonra diğer iyilik kapılarını açmayı emreder.